UZICE
Stara crkva Svetog apostola i jevandjeliste Marka
Stara crkva u Uzicu smestena je u delu grada
poznatom po imenu Carina. Nije tacno utvrdjeno kada je crkva
podignuta. Prema nesigurnim podacima postojala je u prvoj
polovini XVIII veka. Podaci govore da je u Uzicu u XVI i
XVII veku bilo pravoslavnih stanovnika i upucuje na
mogucnost postojanja crkve. Feliks Kanic pominje Markovu
crkvu u Uzicu za koju kaze da je sagradjena 1828. godine.
Stoga se osnovano moze verovati da je ovo, u stvari, stara
crkva i da je sagradjena na mestu starije crkve podignute
1721. godine, a nastradale u kasnijim ustanickim borbama.
U arhitektonskom pogledu crkva spada u gradjevine
neuobicajenog oblika. Gradjena je u bondruku, sa strmim i
visokim krovom, pokrivena sindrom, sa malim drvenim tornjem
na zapadnoj strani. Uz crkvu je podignut 1890. godine veoma
lep zvonik od drveta, visok 18 metara, koji se sastoji od
cetiri sprata. Spratovi, odnosno medjuspratne konstrukcije,
naglasene su posebno ispustenim krovicima od sindre.
Vertikalna konstrukcija suzava se prema vrhu. Drveni zvonik
po skladnim oblicima i lepoti, jedinstven je u Srbiji.
Gradio ga je jedan uzicki sajdzija. Mnoge zanatlije Uzica
zapisani su kao ktitori zvonika.
Poseban znacaj stare crkve je u tome sto je ona
riznica vrlo znacajnih ikona i niza drugih dragocenosti i
relikvija, kao sto su delovi starog ikonostasa, rad zografa
Simeona Lazovica, ili celivajuca ikona Dimitrija
Posnikovica. Ikone su slikane 1851. kada je Dimitrije
Posnikovic boravio u Uzicu. Ovde se cuva i jedna ikona, rad
Janka Mihailovica Molera iz Dragaceva, koju je ovaj poklonio
vojvodi oberknezu uzickom Mihailu Radovicu. U crkvi ima i
dosta grckih bakroreza.Utvari u crkvi dela su uzickih
kujundzija iz XIX veka.
Na osnovu strucnih uputstava arhitekte Dobrosava
Pavlovica, oronula stara crkva i zvonik su obnovljeni i
uradjena je prigodna izlozba znacajna za istoriju crkve i
ovog kraja.
|
